Số thập phân là gì? Phép tính và bài tập về số thập phân

Các em muốn tìm hiểu chi tiết Số thập phân là gì? Phép tính và bài tập về số thập phân thì hãy tham khảo ngay bài viết sau. Trong bài này, Taimienphi.vn sẽ đưa ra các khái niệm, dạng bài tập giúp các em dễ dàng củng cố được kiến thức, ôn tập bài học Số thập phân lớp 5 hiệu quả.

Số thập phân là gì? Phép tính và bài tập về số thập phân. Đây là kiến thức rất quan trọng, xuất hiện nhiều trong bài kiểm tra và bài thi Toán 5. Các em cùng tham khảo để có thể nắm vững kiến thức này.

so thap phan la gi phep tinh va bai tap ve so thap phan

Khái niệm số thập phân, ví dụ và bài tập
 

Nội dung bài viết:
I. Số thập phân là gì?.
II. Các phép tính với số thập phân.
III. Các bài tập về số thập phân.


I. SỐ THẬP PHÂN LÀ GÌ ?


1. Số Thập Phân

So thap phan la gi

Khi đó, các số 0,1; 0, 001; 0,001 được gọi là các số thập phân.

Bai tap ve so thap phan

Các số 0,3; 0,09, 0,011 cũng là số thập phân.


2. Cấu Tạo Số Thập Phân

Mỗi số thập phân gồm hai phần: phần nguyên và phần thập phân, chúng được phân cách bởi dấu phẩy.
+ Những chữ số ở bên trái dấu phẩy là phần nguyên.
+ Những chữ số ở bên phải dấu phẩy là phần thập phân.

Ví dụ 1:

Vi du ve so thap phan

Ví dụ 2:

Vi du so thap phan


3. Hàng Của Số Thập Phân. Đọc, Viết Số Thập Phân

a) Ví dụ: Trong số thập phân 345,416:
- Phần nguyên gồm có: 3 trăm, 4 chục, 5 đơn vị.
- Phần thập phân gồm có: 4 phần mười, một phần trăm, 6 phần nghìn.
Số thập phân 345,416 đọc là: ba trăm bốn mươi lăm phẩy bốn trăm linh sáu.

b) Quan hệ giữa các đơn vị của hai hàng liền nhau.

Bai tap ve so thap phan

c) Đọc, viết số thập phân.
- Muốn đọc một số thập phân, ta đọc lần lượt từ hàng cao đến hàng thấp: trước hết đọc phần nguyên, đọc dấu "phẩy", sau đó đọc phần thập phân.
- Muốn viết một số thập phân, ta viết lần lượt từ hàng cao đến hàng thấp: trước hết viết phần nguyên, viết dấu "phẩy", sau đó viết phần thập phân.


II. CÁC PHÉP TÍNH VỚI SỐ THẬP PHÂN


1. Cộng Hai Số Thập Phân

Muốn cộng hai số thập phân ta làm như sau:
- Viết số hạng này dưới số hạng kia sao cho các chữ số ở cùng một hàng đặt thẳng cột với nhau.
- Cộng như cộng các số tự nhiên.
- Viết dấu phẩy ở tổng thẳng cột với các dấu phẩy của các số hạng.

Ví dụ: 45, 08 + 24, 97 = ?
Ta đặt tính rồi làm như sau:

1 5 la so gi


2. Trừ Hai Số Thập Phân

Muốn trừ một số thập phân cho một số thập phân ta làm như sau:
- Viết số trừ dưới số bị trừ sao cho các chữ số ở cùng một hàng đặt thẳng cột với nhau.
- Trừ như trừ các số tự nhiên.
- Viết dấu phẩy ở hiệu thẳng cột với các dấu phẩy của số bị trừ và số trừ.

Ví dụ: 68, 4 - 25, 7 = ?

tru 2 so thap phan

Chú ý: Nếu số chữ số ở phần thập phân của số bị trừ ít hơn số chữ số ở phần thập phân của số trừ, thì ta có thể viết thêm một số thích hợp chữ số 0 vào bên phải phần thập phân của số bị trừ, rồi trừ như trừ các số tự nhiên.

Ví dụ: 45, 8 - 26,54 = ?

phep tinh ve so thap phan


3. Phép Nhân

a) Nhân một số thập phân với một số tự nhiên

Muốn nhân một số thập phân với một số tự nhiên ta làm như sau:
- Nhân như nhân các số tự nhiên.
- Đếm xem trong phần thập phân của số thập phân có bao nhiêu chữ số rồi dùng dấu phẩy tách ở tích ra bấy nhiêu chữ số kể từ phải sang trái.

Ví dụ: 6,8 x 15 = ?

Ta đặt tính rồi làm như sau:

phep tinh va bai tap ve so thap phan

b) Nhân một số thập phân với 10, 100,1000, ...

Muốn nhân một số thập phân với 10, 100,1000, ... ta chỉ việc chuyển dấu phẩy của số đó lần lượt sang bên phải một, hai, ba, ... chữ số.

Ví dụ:
1,5 x 10 = 15
0,912 x 100 = 91,2
4,32 x 1000 = 4320.

c) Nhân một số thập phân với một số thập phân

Muốn nhân một số thập phân với một số thập phân ta làm như sau:
- Nhân như số tự nhiên.
- Đếm xem trong phần thập phân của cả hai thừa số có bao nhiêu chữ số rồi dùng dấu phẩy tách ở tích ra bấy nhiêu chữ số kể từ phải sang trái.

Ví dụ: 25,6 x 1,5 = ?
Ta đặt tính rồi làm như sau:

so thap phan la gi

Kiến thức nhân một số thập phân với một số thập phân cũng được Taimienphi.vn chia sẻ rất chi tiết. Các em cùng tham khảo để hiểu rõ hơn về bài học này.
Xem thêm: Nhân một số thập phân với một số thập phân


4. Phép chia

a) Chia một số thập phân cho một số tự nhiên

Muốn chia một số thập phân với một số tự nhiên ta làm như sau:
- Chia phần nguyên của số bị chia cho số chia.
- Viết dấu phẩy vào bên phải thương đã tìm trước khi lấy chữ số đầu tiên ở phần thập phân của số bị chia để tiếp tục thực hiện phép chia.
- Tiếp tục chia với từng chữ số ở phần thập phân của số bị chia.

Ví dụ: 216,72 : 42 = ?

Ta đặt tính và làm như sau:

 phep tinh va bai tap ve so thap phan

b) Chia một số thập phân cho 10, 100, 1000...
Muốn chia một số thập phân cho 10, 100, 1000,.. ta chỉ việc chuyển dấu phẩy của số đó lần lượt sang bên trái một, hai, ba,... chữ số.

Ví dụ:
43, 2 : 10 = 4, 32
12,5 : 100 = 0,125
2543,6 : 1000 = 2,5436

c) Chia một số tự nhiên cho một số tự nhiên mà thương tìm được là một số thập phân

Khi chia một số tự nhiên cho một số tự nhiên mà còn dư, ta tiếp tục chia như sau:
- Viết dấu phẩy vào bên phải số thương.
- Viết thêm vào bên phải số dư một chữ số 00 rồi chia tiếp.
- Nếu còn dư nữa, ta lại viết thêm bên phải số dư mới một chữ số 00 rồi tiếp tục chia, và có thể cứ làm như thế mãi.

Ví dụ: 483 : 35 = ?
Ta đặt tính rồi làm như sau:

Cau truc so thap phan

d) Chia một số tự nhiên cho một số thập phân

Muốn chia một số tự nhiên cho một số thập phân ta làm như sau:
- Đếm xem có bao nhiêu chữ số ở phần thập phân của số chia thì viết thêm vào bên phải số bị chia bấy nhiêu chữ số 0.
- Bỏ dấu phẩy ở số chia rồi thực hiện phép chia như chia các số tự nhiên.

Ví ụ: 3 : 6,25 = ?
Ta đặt tính rồi làm như sau:

phep chia so thap phan

e) Chia một số thập phân cho một số thập phân

Muốn chia một số thập phân cho một số thập phân ta làm như sau:
- Đếm xem có bao nhiêu chữ số ở phần thập phân của số chia thì chuyển dấu phẩy ở số bị chia sang bên phải bấy nhiêu chữ số.
- Bỏ dấu phẩy ở số chia rồi thực hiện phép chia như chia số tự nhiên.

Ví dụ: 91,08 : 3,6 = ?

Ta đặt tính rồi thực hiện như sau:

phep tinh ve so thap phan


III. MỘT SỐ BÀI TẬP VỀ SỐ THẬP PHÂN



1. Chuyển phân số thành số thập phân

+ Để chuyển phân số thành số thập phân, ta thực hiện việc chia tử số của phân số cho mẫu số của phân số đó.

so thap phan la gi phep tinh va bai tap ve so thap phan 16

Hướng dẫn giải: Ta thực hiện các phép chia: 7 : 5 và 30 : 12

Lời giải:
Ta có:

Dang bai tap ve so thap phan

+ Ngoài ra, với một số phân số, ta có thể đổi phân số thành phân số thập phân sau đó chuyển các phân số thập phân ấy thành số thập phân. Với các phân số có mẫu số là 10, 100, 1000, ... thì số lượng số 0 của mẫu số tương ứng với số lượng số ở phần thập phân.

Cac dang bai tap ve so thap phan

Lời giải:
Ta có:

so thap phan la gi phep tinh va bai tap ve so thap phan 19


2. Chuyển hỗn số thành số thập phân

Để chuyển hỗn số thành số thập phân, ta có hai cách sau:
- Cách 1: Chuyển hỗn số thành phân số sau đó thực hiện chuyển phân số thành số thập phân.
- Cách 2: Giữ nguyên phần nguyên, chuyển phần phân số thành số thập phân sau đó cộng với phần nguyên.

bai tap so thap phan

Lời giải:

Khai niem ve so thap phan


3. Chuyển các đơn vị đo độ dài, đo khối lượng, đo diện tích... dưới dạng số thập phân

Để chuyển các đơn vị đo độ dài, đo khối lượng, đo diện tích... thành số thập phân, ta thực hiện các bước sau:
+ Xác định hai đơn vị đo đã cho và tìm mối liên hệ giữa các đơn vị đo ấy.
+ Viết số đo đã cho thành phân số thập phân.
+ Chuyển phân số thập phân thành số thập phân.

Ví dụ: Điền số thập phân thích hợp vào chỗ chấm:
8m 45cm = ... m
2kg 50g = ... kg

Hướng dẫn giải:
Áp dụng các kiến thức:
- 1m = 100cm.
- 1kg = 1000g.

Lời giải:

Khai niem so thap phan
 

4. Chuyển số thập phân thành phân số thập phân

Để chuyển một số thập phân thành phân số thập phân ta làm như sau:
+ Bước 1: Xác định số chữ số ở phần thập phân.
+ Bước 2: Viết mẫu số của phân số là các số 10, 100, 1000, ... với số chữ số 0 bằng số chữ số ở phần thập phân xác định ở bước 1.

Ví dụ: Chuyển số thập phân 5,43 thành phân số thập phân.

Lời giải:

phep tinh, bai tap ve so thap phan


5. So sánh số thập phân

Muốn so sánh hai số thập phân ta có thể làm như sau:
- So sánh các phần nguyên của hai số đó như so sánh hai số tự nhiên, số thập phân nào có phần nguyên lớn hơn thì số đó lớn hơn.
- Nếu phần nguyên của hai số đó bằng nhau thì ta so sánh phần thập phân, lần lượt từ hàng phần mười, hàng phần trăm, hàng phần nghìn ... đến cùng một hàng nào đó, số thập phân nào có chữ số ở hàng tương ứng lớn hơn thì số đó lớn hơn.
- Từ việc so sánh các số thập phân, ta sắp xếp các số theo thứ tự từ bé đến lớn: Số nào nhỏ nhất xếp đầu tiên, tiếp đến các số lớn hơn và cuối cùng là số lớn nhất trong dãy.

Ví dụ: Viết các số thập phân dưới đây theo thứ tự từ bé đến lớn: 7,34; 6,42; 5,98; 7,43; 6,01

Lời giải:

bai tap so thap phan de gap


6. Các bài toán về phép tính cộng/trừ/nhân/chia số thập phân

Để giải các bài toán về phép tính cộng/trừ/nhân/chia số thập phân ta làm như sau:
+ Nhận dạng bài toán.
+ Áp dụng quy tắc cộng/trừ/nhân/chia số thập phân để giải bài toán.

Ví dụ: Một cái sân hình chữ nhật có chiều rộng 80,6 m, chiều dài hơn chiều rộng 20,5 m. Tính chu vi của cái sân đó.

Hướng dẫn giải:
- Bước 1: Chiều dài của cái sân = chiều rộng của cái sân + 20,5 m.
- Bước 2: Chu vi của cái sân hình chữ nhật = (chiều dài + chiều rộng) x 2.

Chú ý: Áp dụng các quy tắc cộng, nhân số thập phân để tính toán.

Lời giải:
Chiều dài của cái sân là:
           80,6 + 20,5 = 101,1 (m)
Chu vi của cái sân là:
          (80,6 + 101,1) x 2 = 363, 4 (m)
                 Đáp số: 363,4m.

https://thuthuat.taimienphi.vn/so-thap-phan-la-gi-phep-tinh-va-bai-tap-ve-so-thap-phan-69715n.aspx
Hy vọng với chia sẻ trên đây, các em đã biết được số thập phân là gì, bài tập về số thập phân, từ đó có thể làm bài tập và củng cố kiến thức hiệu quả. Nếu các em còn băn khoăn về bài học nào có thể để lại bình luận, giáo viên của Taimienphi.vn sẽ giải đáp.

Tác giả: Trấn thành     (4.0★- 3 đánh giá)  ĐG của bạn?

  

Bài viết liên quan

Giải bài tập trang 38 SGK toán 5
Giải Toán lớp 5 trang 72 Luyện tập, bài tập 1, 2, 3, 4
Giải Toán lớp 5 trang 151 SGK, Ôn tập về số thập phân (Tiếp theo)
Giải Bài 3 Trang 37 SGK Toán 5
Giải Bài 3 Trang 38 SGK Toán 5
Từ khoá liên quan:

So thap phan

, phep tinh so thap phan, bai tap ve so thap phan,

SOFT LIÊN QUAN
  • Các bài toán về số thập phân nâng cao lớp 5

    Bài tập Toán lớp 5 nâng cao

    Các bài toán về số thập phân nâng cao lớp 5 là tài liệu ôn tập kiến thức môn Toán về số thập phân dành cho các em học sinh khá giỏi lớp 5. Các thầy cô giáo cũng có thể sử dụng các bài toán về số thập phân nâng cao lớp 5 ...

Tin Mới


 Mùa hè tới rồi muốn so sánh giá tìm điều hòa giá rẻ nhất thị trường hãy dùng TopGia để so sanh gia có nhiều mẫu dieu hoa để so sanh sanh, xem dieu hoagiá rẻ để so sánh giá