Soạn bài Nghị luận trong văn bản tự sự

Soạn bài Nghị luận trong văn bản tự sự ở trang 137 SGK Ngữ văn 9, tập 1 để em hiểu hơn ý nghĩa của yếu tố nghị luận trong văn bản tự sự giúp câu chuyện được kể tăng thêm phần triết lí dễ dàng thuyết phục người đọc, người nghe; từ việc hiểu vai trò đó mà em biết cách vận dụng đưa yếu tố nghị luận vào văn kể chuyện cho hợp lí.

Mục Lục bài viết:
1. Soạn bài Nghị luận trong văn bản tự sự, ngắn 1
2. Soạn bài Nghị luận trong văn bản tự sự, ngắn 2

 

Soạn bài Nghị luận trong văn bản tự sự, ngắn 1

I. Tìm hiểu yếu tố nghị luận trong văn bản tự sự.
a.
* Đoạn a: Đây là những suy nghĩ nội tâm của nhân vật ông giáo trong truyện Lão Hạc của Nam Cao. Như một cuộc đối thoại ngầm, ông giáo đối thoại với chính mình, thuyết phục chính mình, rằng vợ mình không ác để “chỉ buồn chứ không nỡ giận”. Để đi đến kết luận ấy, ông giáo đã đưa ra các luận điểm và lập luận theo logic sau:
- Nêu vấn đề: Nếu ta không cố tìm mà hiểu những người xung quanh thì ta luôn có cớ để tàn nhẫn và độc ác với họ.
- Phát triển vấn đề: Vợ tôi không phải là người ác, nhưng sở dĩ thị trở nên ích kỉ, tàn nhẫn là vì thị đã quá khổ. Vì sao vạy?
+ Khi người ta đau chân thì chỉ nghĩ đến cái chân đau (từ một quy luật tự nhiên).
+ Khi người ta khổ quá thì người ta không còn nghĩ đến ai được nữa (như quy luật tự nhiên đã nói trên mà thôi).
+ Vì cái bản tính tốt của người ta bị những nỗi lo lắng, buồn đau, ích kỉ che lấp mất.
- Kết thúc vấn đề: “Tôi biết vậy, nên tôi chỉ buồn chứ không nỡ giận”.
Về hình thức, đoạn văn trên chứa rất nhiều từ, câu mang tính chất nghị luận. Đó là các câu hô ứng thể hiện các phán đoán dưới dạng “nếu… thì…”; “vì thế… cho nên…”; “sở dĩ… là vì…”; “khi A… thì B…”. Các câu văn trong đoạn trích đều là những câu khẳng định, ngắn gọn, khúc chiết như diễn đạt những chân lí.
Tất cả các đặc điểm nội dung, hình thức và cách lập luận vừa nêu đều rất phù hợp với tính cách của nhân vật ông giáo trong truyện Lão Hạc – một người có học thức, hiểu biết, giàu lòng thương người, luôn nghĩ suy, trăn trở, dằn vặt về cách sống, cách nhìn người, nhìn đời,…
* Đoạn b: Trong đoạn trích Thúy Kiều báo ân báo oán, có thể thấy cuộc đối thoại giữa Kiều và Hoạn Thư được diễn ra dưới hình thức nghị luận. Hình thức này rất phù hợp với một phiên tòa. Trước tòa án, điều quan trọng nhất là người ta phải trình bày lí lẽ, nhân chứng, vật chứng,… sao cho có sức thuyết phục. Trong phiên tòa này, Kiều là quan tòa buộc tội, còn Hoạn Thư là bị cáo. Mỗi bên đều có lập luận của mình. Lập luận của Kiều thể hiện ở mấy câu đầu. Sau câu chào mỉa mai là lời đay nghiến: xưa nay đàn bà có mấy người ghê gớm, cay nghiệt như mụ - và xưa nay, càng cay nghiệt thì càng chuốc lấy oan trái. Hoạn Thư trong cơn “hồn lạc phách xiêu” ấy vẫn biện minh cho mình bằng một đoạn lập luận thật xuất sắc. Trong 8 dòng thơ, Hoạn Thư nêu lên 4 “luận điểm”:
- Thứ nhất: Tôi là đàn bà nên ghen tuông là chuyện thường tình (nêu một lẽ thường).
- Thứ hai: Ngoài ra tôi cũng đã đối xử rất tốt với cô khi ở gác viết kinh; khi cô trốn khỏi nhà, tôi cũng chẳng đuổi theo (kể công).
- Thứ ba: Tôi với cô đều trong cảnh chồng chung – chắc gì ai nhường cho ai.
- Thứ tư: Nhưng dù sao tôi cũng đã trót gây đau khổ cho cô nên bây giờ chỉ biết trông nhờ vào lượng khoan dung rộng lớn của cô (nhận tội và đề cao, tâng bốc Kiều).
Với lập luận trên, Kiều phải công nhận tài của Hoạn Thư là “Khôn ngoan đến mực, nói năng phải lời”. Và cũng chính nhờ lập luận ấy mà Hoạn Thư đã đặt Kiều vào một tình thế rất “khó xử”:
Tha ra thì cũng may đời,
Làm ra thì cũng ra người nhỏ nhen.
b.
Luyện tập
Câu 1: Lời văn trong đoạn trích Lão Hạc ở mục I.1 (trong SGK) là lời của nhân vật ông giáo, ông thuyết phục bạn đọc, thuyết phục điều cố tìm mà hiểu những người xung quanh để cảm thông và thương yêu họ. Nếu có ai vì quá khổ mà mất khả năng cảm thông, không có khả năng đồng cảm với người khác – như là vợ ông giáo – thì ta cũng không vì thế mà giận họ.
Câu 2: Nàng Kiều đã khen Hoạn Thư là “Khôn ngoan đến mực, nói năng phải lời”. Đó là sau khi đã nghe Hoạn Thư kêu ca chạy tội. (Dựa vào phần tìm hiểu bài bên trên).

Cảnh ngày xuân là bài học nổi bật trong Bài 6 của chương trình học theo SGK Ngữ Văn 9, học sinh cần Soạn bài Cảnh ngày xuân, đọc trước nội dung, trả lời câu hỏi trong SGK

 

Xem tiếp các bài soạn để học tốt môn Ngữ Văn lớp 9

- Soạn bài Tập làm thơ tám chữ
- Soạn bài Bếp lửa

 

Soạn bài Nghị luận trong văn bản tự sự, ngắn 2

Câu 1 (trang 137 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1):
Đọc các đoạn văn.
Câu 2 (trang 137 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1):
a. Những câu, chữ thể hiện rõ tính chất nghị luận trong hai đoạn trích :
- Đoạn (a) : Đoạn trích “Lão Hạc” :
...nếu ta không cố tình hiểu họ thì ta chỉ thấy họ gàn dở, ngu ngốc, bần tiện, xấu xa, bỉ ổi... Một người đau chân có lúc nào quên được cái chân đau của mình để nghĩ đến cái gì khác đâu? Khi người ta khổ quá thì người ta chẳng còn nghĩ đến ai được nữa.
- Đoạn (b) : Lập luận trong đoạn trích Thúy Kiều báo ân báo oán.
+ Lập luận của Kiều là những lời mỉa mai đay nghiến (xưa nay đàn bà ghê gớm, cay nghiệt càng chuốc nhiều oan trái) :
Đàn bà dễ có mấy tay,
Đời xưa mấy mặt đời này mấy gan !
Dễ dàng là thói hồng nhan,
Càng cay nghiệt lắm càng oan trái nhiều.
+ Lập luận của Hoạn Thư :chuyển từ tội hại người thành tội ghen tuông thường tình, từng tha khi Kiều chạy trốn,... nhận lỗi, xin sự rộng lượng khoan hồng :
Rằng : “Tôi chút phận đàn bà
Còn nhờ lượng bể thương bài nào chăng”
b. Nội dung và vai trò yếu tố nghị luận trong văn bản tự sự : Làm nội dung tự sự mạch lạc, khúc chiết. Tăng tính triết lí cho câu chuyện, tô đậm tính cách nhân vật.

Luyện tập

Câu 1 (trang 139 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1):
Lời văn trong đoạn trích (a), mục I.1 là lời của ông giáo. Ông giáo đang thuyết phục chính mình rằng vợ ông không ác để “chỉ buồn chứ không nỡ giận”.
Câu 2 (trang 139 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1):
Ở đoạn trích (b), mục I.1, trình tự lập luận của Hoạn Thư :
- Phận đàn bà, ghen tuông thường tình : xóa sự đối lập trở thành người cùng cảnh ngộ “phận đàn bà”, tôi lớn (hại người) chỉ còn là tội ghen tuông ai cũng có. Từ tội nhân trở thành nạn nhân của chế độ đa thê (chồng chung).
- Kể công từng tha cho Kiều khi Kiều chạy trốn.
- Cuối cùng nhận lỗi và cầu mong sự rộng lượng.


 

http://thuthuat.taimienphi.vn/soan-bai-nghi-luan-trong-van-ban-tu-su-38046n.aspx
 


Tác giả: Nguyễn Thuý Thanh     (4.0★- 14 đánh giá)  ĐG của bạn?

  

Bài viết liên quan

Soạn văn lớp 7 - Bố cục và phương pháp lập luận trong bài văn nghị luận
Soạn bài Thực hành chữa lỗi lập luận trong văn nghị luận
Soạn bài Viết bài làm văn số 1: Nghị luận xã hội, Văn 12
Soạn bài Viết bài tập làm văn số 6, văn nghị luận, soạn văn lớp 8
Soạn văn lớp 10 - Lập dàn ý bài văn nghị luận
Từ khoá liên quan:

Hướng dẫn soạn bài Nghị luận trong văn bản tự sự

, soạn văn bài Nghị luận trong văn bản tự sự,
SOFT LIÊN QUAN
  • Nghị luận về vấn đề tự học

    Văn nghị luận xã hội về tự học

    Nghị luận về vấn đề tự học là một trong số những vấn đề nghị luận được nhiều người quân tâm hiện nay đặc biệt là các em học sinh. Tài liệu nghị luận về vấn đề tự học giúp các em học sinh có thể tham khảo cũng như nắm bắt ...

Tin Mới

  • Soạn bài Luyện tập viết đoạn văn tự sự có sử dụng yếu tố nghị luận

    Soạn bài Luyện tập viết đoạn văn tự sự có sử dụng yếu tố nghị luận để em thực hành tìm hiểu yếu tố nghị luận trong bài văn tự sự và thực hành viết đoạn văn tự sự có sử dụng yếu tố lập luận, giúp bài văn trở nên sâu sắc

  • Văn mẫu lớp 9 tuyển chọn

    Tuyển tập những bài văn mẫu lớp 9 chi tiết và đầy đủ nhất xuyên suốt và bám sát vào chương trình học Ngữ văn lớp 9, như văn nghị luận, văn tự sự, thuyết minh ... hỗ trợ các em biết được cách làm bài văn và nâng cao được kiến thức. Hi vọng văn mẫu lớp 9 sẽ là tài liệu hữu ích đối với các em.

  • Soạn bài Bàn về đọc sách

    Sách là món ăn tinh thần không thể thiếu đối với con người trong cuộc sống, cùng soạn bài Bàn về đọc sách trang 3 SGK Ngữ văn 9, tập 2 để thấy được tầm quan trọng cũng như ý nghĩa của việc đọc sách và những phương pháp

  • Giải Toán 5 trang 28, 29, Luyện tập

    Trong phần Giải bài tập trang 28, 29 SGK Toán 5, Luyện tập ngày hôm nay, các em sẽ được hướng dẫn chi tiết cách giải cũng như đáp án những bài tập liên quan đến đơn vị đo lường như đổi đơn vị, tính diện tích, so sánh,... Hãy chú ý theo dõi để học tốt môn Toán lớp 5 hơn.


 Mùa hè tới rồi muốn so sánh giá tìm điều hòa giá rẻ nhất thị trường hãy dùng TopGia để so sanh gia có nhiều mẫu dieu hoa để so sanh sanh, xem dieu hoagiá rẻ để so sánh giá